Takie rozmowy zanurzają w dekadach historii teatru i kina. Są jak film pełen niezwykłych wydarzeń, zwrotów akcji i wzruszających momentów. A kiedy się skończą, trudno uwierzyć, że naprawdę się zdarzyły.

Mówi, że aktorką została przez przypadek. Ale chyba nikt, kto widział ją na scenie, ani przez chwilę nie wątpił, że to jej miejsce.
Znakomita artystka, niezwykła osobowość, wspaniała gawędziarka – Elżbieta Okupska!

W lutym tego roku odbył się w Teatrze Rozrywki koncert, podczas którego niespodziewanie pojawiła się Pani na scenie, po raz pierwszy po dłuższej nieobecności. Publiczność zgotowała Pani entuzjastyczne przyjęcie. Lubi to Pani?

Uwielbiam! Kiedy pracuje się w tym zawodzie, chce się mieć uznanie publiczności. Natomiast ten wieczór był rzeczywiście wyjątkowy.
Mam problemy zdrowotne. Byłam w szpitalu i tam poznałam doktora Dawida Szkudłapskiego, który cudownie się mną opiekował. Zapytał, czy wzięłabym udział w koncercie charytatywnym na rzecz Fundacji „Podziel się”, z którą współpracuje. Akurat wtedy miałam zaplanowany wyjazd do sanatorium, ale tak wszystko poukładałam, by na początku lutego mieć czas. Chociaż przyznam, że się obawiałam, bo po tym, co przeszłam, mogą pojawiać się problemy z pamięcią. Bardzo się zmobilizowałam, powtarzałam teksty i chyba żadnej wpadki nie było.

Nie było. To był piękny i wzruszający występ.

Bardzo się cieszę.

Porusza Pani publiczność od wielu lat. Jak to się robi?

Nie wiem… Po prostu lubię swój zawód. Może mam jakąś odrobinę talentu i dlatego publiczność przychodzi mnie oglądać. To bardzo miłe. Ale jak to robię? Staram się wykonywać tę pracę najlepiej jak potrafię. W tej chwili mało już gram, natomiast przez wiele lat w Teatrze Rozrywki miałam możliwość prezentowania różnych wymiarów mojego aktorstwa: i komediowego, i dramatycznego, i musicalowego. Dlatego zresztą przeniosłam się do tego miejsca. Pracowałam w Teatrze Dramatycznym w Szczecinie, jednak brakowało mi tam piosenki. I kiedy się dowiedziałam, że istnieje taki teatr musicalowy, pomyślałam, że wspaniale byłoby w nim wystąpić. A po jakimś czasie dyrektor Dariusz Miłkowski* złapał mnie w trasie w Stargardzie Szczecińskim i zaproponował rolę tutaj, w spektaklu „Bal w operze” Tuwima. Tak to się zaczęło.

No właśnie, zacznijmy od początku. Przedwojenna aktorka, Ina Benita, powiedziała, że aktorstwo nie polega na głupio uśmiechniętej twarzy, tylko trzeba je mieć w duszy. Skąd aktorstwo w duszy pracującej przy maszynie pani tokarz-ślusarz?

Co to znaczy?

Tak się to nazywało. To znaczy, że zdarzało mi się zastępować nieobecną aktorkę, ale moje nazwisko nigdy nie pojawiało się na afiszu, bo wtedy adept nie miał takiego prawa. I dlatego zajmowałam się suflerką, bo z tego były nieco większe pieniądze.

Myślała Pani kiedyś, jak by to było, gdyby jednak nie związała się Pani z teatrem?

Nie wiem. Kiedy pracowałam jako tokarz-ślusarz w Zakładach Maszyn i Urządzeń Technologicznych Unitra-Unima w Koszalinie, była tam pewna pani Tereska. Taki kaowiec.** Kiedyś mnie spotkała i powiedziała, że nie może znaleźć żadnego faceta, który by powiedział wiersz Mariana Załuckiego. Zaproponowała, żebym ja to zrobiła. Zgodziłam się. To było na jakimś festiwalu. Usłyszała mnie pani redaktor Jadwiga Śliwińska, która pracowała wtedy w „Gazecie Koszalińskiej” razem z moją mamą. Po występie powiedziała do niej: „Słuchaj, Jadzia (bo moja mama też miała na imię Jadwiga), ona będzie recytować”. Redaktorka dała mi teksty, których kazała się nauczyć, potem mnie przygotowywała. Wystąpiłam podczas przeglądu recytatorskiego, zajęłam pierwsze miejsce w miejskim, potem w wojewódzkim. Tak to poszło. Ale prawdą jest, że nigdy się nie rozpychałam i o nic nie walczyłam. Zostałam aktorką przez przypadek.

Odnoszę wrażenie, że jakkolwiek by się nie zaczęło, i tak w końcu trafiłaby Pani na scenę.

Chyba tak. W pewnym momencie redaktorka Śliwińska stwierdziła, że muszę się dalej rozwijać, i oddała mnie pod opiekę Henryki Rodkiewicz, świetnej reżyserki. Uczyła aktorstwa m.in. Karola Wojtyłę, a w Krakowie założyła Teatr Rapsodyczny. Potem jego ideę przeniosła do Koszalina, gdzie stworzyła Teatr Propozycji „Dialog”.
Henia Rodkiewicz wrzuciła mnie na głęboką wodę. Dała mi do zagrania monodram „Bobok” według opowiadania Dostojewskiego, w którym miałam dwanaście postaci do przedstawienia. Stał się dla mnie wielką szkołą aktorstwa: ruchu, gestu, pracy nad tekstem. Tym monodramem wygrałam Ogólnopolski Festiwal Teatrów Jednego Aktora w Zgorzelcu. To był z pewnością przełom. Śpiewałam potem na Ogólnopolskich Spotkaniach Zamkowych „Śpiewajmy poezję” w Olsztynie, w Lidzbarku Warmińskim. Spotykałam wspaniałych ludzi będących wybitnymi artystami – Elżbietę Adamiak, Andrzeja Poniedzielskiego. Cudowne lata!

W międzyczasie uzyskała Pani dyplom aktorski dwóch specjalności.

Tak. Najpierw, w marcu 1982 roku, zdawałam egzamin ze specjalności estradowej. Przewodniczącym był profesor Aleksander Bardini. Przyznam, że gdybym wiedziała, kto siedzi w komisji, nie wyszłabym na scenę. Ale okazało się, że profesor bardzo mnie zmotywował. Powiedział szczerze: „Proszę pani, chudych i pięknych blondynek to my mamy na pęczki. A pani jest jedyna”. Pomyślałam, że w takim razie muszę iść po swoje.

W maju pojechałam na egzamin dla aktorów dramatu. Zagrałam pierwszą część, a wtedy profesor Bardini wstał i powiedział: „Bardzo panią przepraszam, ale teraz idziemy strajkować”. I poszedł na dwie godziny na strajk, po czym wrócił, a egzamin był kontynuowany. Przedstawiałam mój monodram i obszerny fragment „Kwiatów polskich” Tuwima. Potem się dowiedziałam, że to był wyjątkowy przypadek, kiedy delikwentowi nie przerwano występu i wysłuchano go do końca, a mój egzamin oglądała cała szkoła aktorska.

Zanim poszłam na egzaminy, podpisałam umowę o pracę z Teatrem Współczesnym w Szczecinie. Po nich okazało się, że mam propozycje z pięciu teatrów warszawskich, m.in. z Polskiego, Współczesnego, Teatru na Targówku (wtedy to jeszcze nie była Rampa). Ale skoro podpisałam już umowę, postanowiłam, że nie będę przed dyrektorem Ryszardem Majorem robić z gęby cholewy, więc pojechałam do Szczecina. I wcale tego nie żałuję, bo świetnie się tam pracowało i miałam wspaniałych kolegów. To były piękne cztery lata.

A potem przeprowadziła się Pani na drugi koniec Polski, na Śląsk.

To było naprawdę szaleństwo! Akurat wtedy w Szczecinie był remont teatru. Dostałam propozycję trasy z bajką dla dzieci. Jeździliśmy i graliśmy w całej Polsce, a ja w jeden dzień zarabiałam tyle, ile przez miesiąc w teatrze. Po pół roku zrezygnowałam, bo to było kompletnie wykańczające, dewastowało organizm. Ale kiedy jeszcze byłam w trasie, dostałam informację o telefonie ze Śląska: rozmowa błyskawiczna. Dzwonił dyrektor Miłkowski, który widział mnie podczas Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu. Powiedział, że ma dla mnie rolę w „Balu w operze”. Toteż pod koniec sierpnia część rzeczy porozdawałam, resztę zapakowałam do żuka i przyjechałam na Śląsk, do Domu Aktora. Pamiętam moje przerażenie – dotarliśmy około drugiej czy trzeciej w nocy, w Szczecinie o tej porze tętniło życie, a tu: światła pogaszone, miasto jak wymarłe. „Boże, gdzie ja przyjechałam!” – pomyślałam wtedy. Ale pokochałam ten Śląsk!

Jakie różnice dostrzega Pani między sobą z przeszłości, na początku drogi aktorskiej, a dzisiejszymi młodymi aktorami?

Kiedy przyszłam do teatru, pewna stara aktorzyca powiedziała mi: „Pamiętaj, w teatrze obowiązują trzy zasady: pokora, pokora i jeszcze raz pokora”. Tego się trzymałam. Jako sufler z możliwością dogrywania znosiłam z pokorą różne zachowania ze strony aktorek. Jako adeptka wystąpiłam na Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu i dostałam drugą nagrodę, a prowadzący Bogusław Sobczuk zapowiedział mnie jako aktorkę Bałtyckiego Teatru Dramatycznego. Po powrocie do Koszalina dowiedziałam się, że koleżanki aktorki wystąpiły do ZASP z żądaniem wyrzucenia mnie z teatru… Parę trudnych sytuacji przeżyłam, które psychicznie dużo mnie kosztowały. Nie uważam, że tak ma być, ale według mnie człowiek musi się nauczyć pewnych rzeczy.

Dziś tej pokory w ogóle nie ma. Młodzi idą po swoje, nie oglądając się za siebie. Oczywiście wielu z nich jest młodych i zdolnych. Ale bywają też tacy, znani z tego, że są znani, którzy są przekonani o własnej świetności, a inni ich w tym utwierdzają… Taka sława jest zwykle krótkotrwała.
Za czasów mojej młodości też byli tacy cieszący się wyjątkową popularnością. Modny był Piotr Szczepanik, wszystkie koleżanki do niego wzdychały. I nasza cudowna pani od polskiego powiedziała kiedyś: „A Irena Santor? Szczepanik minie, Santor pozostanie”. Miała rację.

Świat wokół jest, jaki jest. Jakie znaczenie ma w nim sztuka?

Myślę, że sztuka nie jest dla wszystkich. Jest dla tych, którzy poszukują czegoś więcej. Chcą inaczej żyć, myśleć. Tacy ludzie zawsze będą lgnęli do form teatralnych, muzycznych. To pasjonaci. Reszcie wystarczy papka, która nie wymaga wysiłku, i będą nią zachwyceni.

Moi rodzice poznali się w kółku teatralnym w Sianowie, koło Koszalina. Bardzo się kochali, a ja miałam cudowne dzieciństwo. Opiekowali się mną i bardzo wspierali. Moja mama świetnie śpiewała. Wszystkie ciotki ze strony mamy śpiewały w chórach. Oglądaliśmy obowiązkowo poniedziałkowy Teatr Telewizji, Kabaret Starszych Panów. W domu mimochodem uczyłam się rozumienia, czym jest sztuka.
Media, szkoła, rodzina powinny dawać wzorce, jeśli chodzi o kulturę, literaturę. Dziś już prawie tego nie ma.

Sztuka jest, jak Pani powiedziała, dla tych, którzy chcą ją odkrywać. A jakie jest najważniejsze zadanie aktora na scenie?

Aktor nie może udawać – mimo że udaje. Ale ma to zrobić tak wiarygodnie, by widz uwierzył, że jest tym, kim nie jest. Dla mnie takim wzorcem był Tadeusz Łomnicki – chociażby jego Wołodyjowski to mistrzostwo świata! Albo Piotr Fronczewski – widziałam go po raz pierwszy w telewizji w „Paradach” Potockiego i to było objawienie. Kwintesencja aktorstwa! Jestem, jaka jestem, ale kiedy gram piękną kobietę, mam to zrobić tak, by widz uwierzył, że naprawdę nią jestem. Na co dzień jestem kimś innym, nie przeżywam pewnych emocji, ale bohaterka, którą gram, ma je mieć.

Pamiętam, jak wcieliła się Pani w Saraghinę z „Nine” w koncercie sylwestrowym „Rozrywka kocha kino” – to było fantastyczne!

To wyzwanie dla aktora: wymyślić, jak zrobić na scenie piosenkę. I ja takie wyzwania uwielbiam!

A czego Pani nie lubi w byciu aktorką?

Wszystko w tym zawodzie lubię. Oczywiście bywały momenty przesytu, robienia zbyt wielu rzeczy naraz, kiedy chciałam odpocząć… Nie jest łatwo, gdy ma się rodzinę, ale trzeba wszystko tak poustawiać, by mieć czas i na pracę, i na dom. Mnóstwo aktorek świetnie sobie z tym radzi. Prawdą jest, że kiedy człowiek próbuje dziesiątą godzinę, pojawiają się momenty buntu i ma się dość. Ale na chwilę. Kocham tę pracę i nią żyję.

A jakie są pułapki tego zawodu?

Jeśli aktor uwierzy, że jest genialny, to koniec! Nie ma nic gorszego! A gdy wokół zgromadzą się pochlebcy, którzy będą tylko kadzić, można iść na emeryturę, bo już niczego się nie zrobi.

Myślę, że wielu widzów mówi komplementy całkowicie szczerze.

Tak, wiem, i to jest miłe. Ale jeśli człowiek, słysząc takie słowa, osiądzie na laurach, to już niczego nie osiągnie. Bywają tacy – wychodzą na scenę z przekonaniem, że są genialni. I z piosenką nie robią nic. Śpiewają, ale pod spodem nie ma nic. Bo uwierzyli w swoją wielkość.
Nie znoszę w tym zawodzie hucpy.
Pamiętam, jak jeszcze za dyrektora Miłkowskiego przyjeżdżały do Rozrywki spektakle gościnne, z popularnymi, wielkimi nazwiskami w obsadzie. A zamiast prawdziwego grania była otoczka, pokazywactwo i wyczuwalne przekonanie, że nie trzeba się starać, przecież widzowie łykną wszystko, bo to prowincja. Nie znoszę tego. Zdarzało się też, że pojawiali się aktorzy, którzy grali, jakby to był serial. Niczego nie rozumiałam – a wtedy jeszcze nie miałam problemów ze słuchem (śmiech). Czasem przyjeżdżał ktoś ze „starej szkoły aktorskiej” – np. Zofia Merle czy Henryk Talar. Ich gra to było coś! Oni wiedzieli, że jest rampa, że głos musi przez nią „przejść”, by trafić do widzów. Scena ma swoje prawa i wymagania.

Zagrała Pani mnóstwo różnorodnych ról. Czego szuka Pani w swoich bohaterkach?

Przede wszystkim prawdy. Chcę, żeby moje postaci nie były udawane. Czerpię z własnych doświadczeń, emocji, z różnych sytuacji, od kolegów i koleżanek na scenie. Zastanawiam się, co mogłoby dotyczyć danej postaci, bo przecież nie zawsze jest podobna do mnie. Najpierw staram się dać jej jak najwięcej, nabudować, ile się da, a potem odejmować, by nie było nadmiaru i pozostała sama kwintesencja. Staram się skupiać na bohaterce i dawać jej tyle, by nie zgrać się do suchej nitki. Po to, by jeszcze można się było od tego odbić i coś dodać, kiedy jest się już na scenie, w reakcji na to, co się dzieje, i na partnera scenicznego.

Kiedy oglądam Panią na scenie, mam wrażenie, że daje Pani swoim bohaterkom przebaczenie. Myślę chociażby o Fräulein Schneider czy Heli z „Mariackiej 5”.

Nie wiem. Jest we mnie dużo tolerancji. Staram się nie osądzać. Ktoś jest taki, jaki jest, a na to złożyło się mnóstwo czynników, sytuacja życiowa. Jest tyle uwarunkowań…

Mówiła Pani wcześniej o pokorze w życiu aktora. A jakie to uczucie, kiedy okazuje się, że twórca pisze rolę specjalnie z myślą o Pani?

Kiedy Lechu (reżyser Lech Majewski) przyszedł do mnie tekstem „Mariackiej 5”, zareagowałam: „Zwariowałeś, ja po śląsku? Nigdy w życiu się tego nie nauczę!”. Ale powiedział, że dam radę. Uczyłam się tekstu przez rok. Wcześniej zagrałam u niego ciotkę Xenię w filmie „Onirica/ Psie Pole”, ostatniej części jego malarskiego tryptyku. On zawsze ma na mnie dziwne pomysły.

Chyba nikt po zobaczeniu „Mariackiej 5” nie wyobraża sobie w roli Heli kogoś innego niż Pani.

Dwa światy – sacrum i profanum – współtworzą ten spektakl. Hela jest grzesznicą i matką, skalaną zewnętrznie, potem pobitą, brudną… Ale jej serce jest wręcz naiwnie, dziecięco czyste. Nie zmieni tego, kim jest, ale cały czas szuka miłości, świętej i niepokalanej. Szuka jej przez Jezusa, Matkę Boską, świętych. Wciąż się modli, by tę miłość znaleźć. Coś takiego jest w tragicznym losie tej postaci, co ludzi poraża. Czasem spotykają się ze mną i mówią, że dopiero po dwóch dniach od zobaczenia spektaklu doszli do siebie. Jeśli coś takiego mi się udaje jako aktorce, a widzowie tak to odbierają… To chyba po to jest teatr.

Ważną postacią jest też dla Pani Edith Piaf. Wracała Pani do niej na scenie dwa razy – najpierw w spektaklu „Byłam wróbelkiem – sekrety Edith Piaf” Teatru Rozbark w reżyserii Waldemara Patlewicza, a potem w „Hymnie do miłości” na Małej Scenie Teatru Rozrywki.

Moja mama była ogromną fanką Edith Piaf. Odkąd pamiętam, jej piosenki są cały czas we mnie, kocham je. Są ponadczasowe. To niewiarygodne, że był ktoś taki na ziemi, kto tak śpiewał! To w ogóle ciekawe, bo dla mnie w piosence najważniejsza jest interpretacja, a Piaf w zasadzie nie interpretowała pieśni, które wykonywała. Dlatego nie próbowałam jej naśladować. Chciałam, by te piosenki przeszły przeze mnie, by tekst i melodia łączyły się z tym, co mam w środku. Nie udaję Piaf, ale tak, jak w tytule recitalu – śpiewam jej piosenki. Po swojemu.

Zmierzyła się Pani także z utworami innych bardów – Nicka Cave’a, Leonarda Cohena i Toma Waitsa w spektaklu „MonsterS. Mordercze pieśni”. Zresztą spotkanie z pieśniami Cave’a też nie było pierwsze.

Tak, „Ballady kochanków i morderców wg Nicka Cave’a” zrealizowaliśmy z Robertem Talarczykiem w 2002 roku w Teatrze Korez. Ponad dwadzieścia lat później z tym samym reżyserem stworzyliśmy „MonsterS”. Jesteśmy na scenie we cztery: Izabella Malik, Maria Meyer, Alona Szostak i ja. Śpiewam tu „Czy mnie kochasz?”, który kiedyś wykonywałam w Korezie, a poza tym „Szkarłatną dłoń” oraz dwie piosenki Toma Waitsa: „Odejdę, gdy zapieje kur” i „Rzeczy żołnierza”***. To niezwykły spektakl! Ma wyjątkowy klimat. Emanuje z niego ogromna siła, a męskie utwory nabrały w nim kobiecej energii. I pochwalę się, bo czymś takim trzeba się chwalić, że w maju tego roku został wybrany spośród 152 spektakli i był prezentowany jako jeden z ośmiu podczas 17. Festiwalu Teatrów i Kultury Awangardowej PESTKA w Jeleniej Górze! Nie mogłam w nim zagrać ze względów zdrowotnych, ale jestem dumna, że Kamil Baron**** zdecydował się taką sztukę zrealizować.

W „MonsterS” także ważne jest wybaczenie…

Tak. Trzeba wybaczyć sobie samemu, komuś innemu… Nie wyobrażam sobie życia, w którym nie ma wybaczenia i które jest tak zapiekłe. To widać chociażby w naszym społeczeństwie – jeśli sobie nie wybaczamy, uważamy, że moja prawda jest najważniejsza i „najmojsza”, świat staje się nie do zniesienia.

Grywała Pani role wymagające ogromnego zaangażowania emocjonalnego. Jak wraca się potem do rzeczywistości, zachowuje balans?

Myślę, że z wiekiem człowiek wypracowuje w sobie mechanizmy obronne. To kwestia warsztatu, techniki. Kiedy jest się młodym, przeżywa się wszystko bardzo organicznie. Widziałam takie rzeczy w Szczecinie – bardzo młode aktorki nie miały jeszcze wypracowanych strategii radzenia sobie z emocjami, toteż pojawiały się trudne sytuacje, histerie. Z czasem człowiek uświadamia sobie, że gdzie trzeba przycisnąć, to trzeba, a gdzie można odpuścić, należy odpuścić. I tyle.

Kiedy Pani o tym opowiada, wydaje się to bardzo proste.

Prawda?

Ale chyba aż tak łatwe nie jest.

Nie. Chociaż trzeba oszczędzać psychikę. Lata temu grałam monodram „Madame Thérèse” na podstawie powieści Blaise’a Cendrarsa w reżyserii Michała Ratyńskiego. To był bardzo wymagający spektakl, historia starej aktorzycy. Jednak kiedy dostaje się taki materiał, aż się chce pracować! Jest świetny tekst, samo „mięcho”, można w nim pogmerać, wrzucić wszystkie emocje świata. Michał, nieżyjący już, niestety, był wspaniałym reżyserem, który ten tekst świetnie prowadził. Reszta w takiej sytuacji należy do aktora.

A i w tej kwestii niczego nie brakło, jak się okazało, bo za rolę w tym spektaklu otrzymała Pani w 2002 roku Złotą Maskę – zresztą czwartą w pięciu, których jest Pani laureatką.
Dramatyczne role wymagają, jak Pani powiedziała, dłubania w emocjach, psychice. A lubi Pani grać postaci komediowe?

Miałam ogromne szczęście, bo będąc w różnych miejscach, mogłam robić bardzo różne rzeczy. W Rozrywce grałam zarówno w musicalach, gdzie mogłam zaprezentować się także wokalnie, jak i w spektaklach dramatycznych, które wymagały ode mnie użycia innych środków. Korez wydobywał ze mnie komediowe czy nawet farsowe umiejętności. To jest cudowne, bo pozwala na rozwój, na pokazanie wachlarza możliwości. Można uszczknąć z tego, z tamtego, zlepiać wszystko razem.

A co takiego daje film, czego nie daje teatr?

Popularność chyba przede wszystkim, prawda? (śmiech)

Nie da się ukryć.

Przyznam – w ogóle nie przypuszczałam, że mnie coś takiego spotka. Trafiony serial, dobrze przyjęty przez widzów, daje chyba najwięcej popularności. Doświadczyłam tego po zagraniu Stasi w „1670” i to było takie niespodziewane, te wszystkie memy…

Chciałam o to zapytać, ale nie wiedziałam, czy wypada…

Nie ma sprawy! Jeśli wchodzę do Internetu, to głównie po przepisy kulinarne, czytam parę wiadomości i tyle. A tu nagle Iza (Izabella Malik) zaczęła mi pokazywać kolejne memy. Tego było mnóstwo! Okazało się, że Stasia jest jedną z najbardziej lubianych postaci w serialu!

Matka Chrzestna, jak się okazało w drugiej serii, prawdziwa Donna Corleone!

Tak, Matka Chrzestna jak Ojciec Chrzestny – o matko jedyna!

Jak się Pani czuje z tą popularnością?

Normalnie, zupełnie normalnie! Czasem spotykam kogoś, kto chce sobie zrobić ze mną zdjęcie, mówię, że nie ma problemu, proszę bardzo. Może gdybym miała dwadzieścia lat, woda sodowa uderzyłaby mi do głowy, ale już z tego wyrosłam (śmiech). Oczywiście to bardzo miłe. Cieszę się, że ludzie polubili tę postać, że pytają, skąd się wzięłam i gdzie byłam, kiedy mnie nie było, że podoba im się moja praca.

Czy potrafiłaby Pani wybrać rolę, która była dla Pani największym wyzwaniem?

To byłaby jednak Hela w „Mariackiej 5”. Ze względu na postać, o czym już mówiłam, ale najbardziej z powodu języka – żeby zagrać po śląsku tak, by nie było wstydu.

Jo umia godać, uważam, że pięknie to Pani zagrała.

Dziękuję. Ale nie mam w ogóle zdolności językowych. Wstydzę się mówić w innych językach! W „Śladach” u Józefa Szajny miałam powiedzieć jedno zdanie po angielsku i to była dla mnie taka trauma, że do dziś pamiętam! Nie śpiewam Piaf po francusku, bo nie zaśpiewałabym tak, jak trzeba, nie przekazałabym tego, co trzeba. A nie chciałabym zrobić krzywdy utworowi. Wiem, na co mnie stać i czego nie przeskoczę.

Z jakimi reżyserami lubi pani pracować?

Z takimi, którzy wiedzą, czego ode mnie chcą. I na szczęście bardzo często trafiałam właśnie na takich. Rozrywka miała szczęście do wspaniałych reżyserów, na czele z cudownym Marcelem Kochańczykiem, który doskonale rozumiał ten teatr. Wspaniały był Michał Ratyński, o którym wspominałam. A także Lech Majewski, który zawsze od początku do końca wie, jaki efekt chce osiągnąć.

Edith Piaf, o której kilka razy wspominałyśmy, śpiewała „Je ne regrette rien” – „Niczego nie żałuję”. A Pani?

Niczego nie żałuję!

Podpisuje się Pani pod tymi słowami?

Obiema rękami. Niczego nie żałuję. Wszystko miało się potoczyć tak, jak się potoczyło. Mam dobre życie. Mam syna. Wybudowałam dom, posadziłam drzewo. Kocham swój zawód.
Chciałabym jeszcze tylko trochę powystępować dla śląskiej publiczności.

Tego Pani z całego serca życzę i za to trzymam mocno kciuki! Dziękuję za rozmowę.

Za pomoc w realizacji rozmowy z Elżbietą Okupską serdecznie dziękuję Lidii Kanclerz i Łukaszowi Skrzypeckiemu.
Dziękuję również Kamilowi Baronowi za pomoc związaną z utworami wykorzystanymi w spektaklu „MonsterS. Mordercze pieśni”.

* Dariusz Miłkowski – dyrektor Teatru Rozrywki w latach 1984-2018.
**Kaowiec – skrót od określenia: instruktor kulturalno-oświatowy; była to funkcja istniejąca w zakładach pracy w okresie PRL-u.
*** „Czy mnie kochasz?” („Do You Love Me?”), „Szkarłatna dłoń” („Red Right Hand”) – utwory z repertuaru Nicka Cave’a; „Odejdę, nim zapieje kur” („I’ll Be Gone”), „Rzeczy żołnierza” („Soldier’s Things”) – utwory z repertuaru Toma Waitsa.
**** Kamil Baron – pomysłodawca i producent spektaklu „MonsterS. Mordercze pieśni”.